Za Crnogorce termin “srbin” je imao isto znacenje kao i biti pripadnik pravoslavne vjere

Share

Za Crnogorce termin “srbin” je imao isto znacenje kao i biti pripadnik pravoslavne vjere

Za stare Crnogorce riječ “Turčin” značila je musliman, naziv “Latinin” – katolik, a riječ “Srbin” pravoslavac, bez obzira na stvarnu nacionalnu pripadnost, što je sa istorijskoga stanovišta potpuno razumljivo. Naime, za vrijeme dok je teritorija Crne Gore formalno potpadala pod jurisdikciju srpske Pećke patrijaršije (1557-1766) među Crnogorcima je za pravoslavlje ustanovljen narodni naziv “srpska vjera”. U skladu sa ovom crkveno-teritorijalnom nominacijom, starim Crnogorcima je bilo uobičajeno da za svoju vjersku pripadnost pravoslavnoj konfesiji koriste jednostavni naziv “Srbin”, pored toga što je njihova narodnost bila Crnogorska. Među mnogima koji su konstatovali ovakvo stanje bio je i češki književnik Josef Holeček, dobar poznavalac Crne Gore.

HolecekNaCeskom

Holeček kasnije dodaje: “Što se vjeroispovijesti tiče, najviše se nazivaju Srbi ili rišćani, a katolike zovu kršćani ili Latini, zato što bogoslužbu obavljaju na latinskom jeziku.”

Rovinski

Sigfrid Kaper je poslije boravka u Crnoj Gori u časopisu “Unsere Zeit” objavio članak “Knjaževina Crna Gora” 1875. godine. U njemu je zabilježio:

“U svim vremenima su se Crnogorci istovremeno nazivali i ‘Srbima’; naravno, prvobitno u religijskom značenju tog imena, pod kojim su se, za razliku od katoličkih i kasnije i muslimanskih južnih Slovena, podrazumijevali pravoslavni pripadnici istočne crkve, iz čega se onda tokom daljeg razvoja lako dalo izvesti nacionalno značenje.” (Sigfrid Kaper, “O Crnoj Gori”, CID, Podgorica, 1999).

MatavuljTvrdi

nidzaruskomkonzuluhs5

2_nidzaruskomkonzulu1lu0

I za Marka Miljanova Popovića naziv “Srbin” je vjerski pojam! Iz teksta Marka Miljanova ”PRVA POHARA KUČA”:

“… Kad ovo čuje skadarski vezir, upotriebi ovakvi način: dadne mito u Kuče, da se među sobom izdadu, i to mu ispadne za rukom. Neki od ostalije Kuča primiše mito od Turaka i izdadoše. Evo njihovije imena:
Ljulja Palumbov, Turčin iz sela Ledina, Pale Lekin, Latinin iz sela Banjkana, Punan Dedin, Srbin iz sela Berove, Bećo Savićev, Srbin iz Lijeve Rijeke.
Oni su četvorica uzeli iz Turaka po kapu pulja.”

Marko Miljanov, jasno, pojam Srbin nije smatrao za etnički, već za vjerski termin.
Narodnost Latinin ne postoji, Turaka po narodnosti nema u Kučima, u Kučima nema ni Srba po narodnosti, Srbin je isto kao i Latinin i Turčin – vjerski termin.

LATININ = KATOLIK
TURČIN = MUSLIMAN
SRBIN = PRAVOSLAVAC

Odnosno, kao što kaže i Bogo Grafenauer, to znači da se “upotrebljavao pri razlikovanju etničkih grupa, sve do 18. vijeka, kriterijum kog Evropa, van pokrajina turskog carstva (…) nije poznavala: nacionalna pripadnost se određivala po vjeri i crkvi“! (B. Grafenauer, “Pitanje srednjovjekovne etničke strukture prostora jugoslovenskih naroda i njenog razvoja”)

MatavuljTvrdi

Važno je reći da su za vrijeme pripadnosti crnogorske teritorije Ohridskoj arhiepiskopiji Crnogorci ponekad, na osnovu crkvene jurisdikcije, sebe takođe zvali Makedoncima – nijesu Crnogorci zbog toga “postali” Makedonci, kao što nijesu bili ni Srbi, već se i u jednom i u drugom slučaju radilo o imenovanjima na osnovu formalnih podjela pravoslavnih crkava. Saznajte više: Kako su Crnogorci počeli da se zovu Makedoncima (pod uticajem Ohridske arhiepiskopije), a zatim Srbima (zbog pripadnosti srpskoj Pećkoj patrijaršiji).

U knjizi “Spisi o istoriji pravoslavne crkve u dalmatijsko-istrijskom svjedočanstvu” (Zadar, 1899) koju je priredio episkop Nikodim Milaš, sabrana su mnoga dokumenta, uglavnom iz zadarskih arhiva. Pod brojem CXXVI nalazi se izvještaj koga je jedan anonimni katolički sveštenik napisao je oko 1741. godine. Jedna rečenica iz tog izvještaja glasi:

“Gl’Illirici di rito grесо tutti generalmente si contengono sotto il nome di Serbi ο Serviani…”

U prijevodu: “Iliri grčkoga obreda se svi generalno sadržavaju pod imenom Serbi ili Servijani…”

(Imajte na umu da se ime “Iliri” u datome tekstu ne odnosi na stari ilirski narod, već se radi o tipičnom arhaičnom izrazu za stanovnike tzv. Ilirika, tj. śeverozapadnog Balkana, oblasti nekada naseljene drevnim Ilirima. “Grčki obred” znači pravoslavlje.)

Dakle, bez obzira na stvarnu etničku i nacionalnu pripadnost nekog južnoslovenskog naroda, on bi, ukoliko je pravoslavne vjeroispovijesti, pod uticajem srpske crkve dobijao srpsko ime (izuzimajući Makedonce i Bugare, naravno).

http://crnogorskapitanja.wordpress.com/2014/02/17/za-stare-crnogorce-naziv-srbin-znacio-je-samo-pripadnost-pravoslavlju/

 

Relevantni clanci

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  1. Pingback: Na Balkanu i Crnoj Gori termin “srbin” je imao isto znacenje kao i biti pripadnik pravoslavne vjere | Historija srednjovjekovne BiH